Κάθε χρόνο, λίγο πριν ο Φεβρουάριος φτάσει στα μισά του, οι βιτρίνες βάφονται κόκκινες. Καρδιές, κορδέλες, σοκολάτες σε σχήμα υποσχέσεων και λουλούδια που μοιάζουν να φωνάζουν «αγάπησέ με σήμερα». Η 14η Φεβρουαρίου καταφθάνει με τη βεβαιότητα μιας παράδοσης που κανείς δεν θυμάται ακριβώς πότε ξεκίνησε, αλλά όλοι γνωρίζουν πώς να τη γιορτάσουν ή πώς να την αποφύγουν.
Είναι όμως η Ημέρα των Ερωτευμένων ένας ρομαντικός μύθος; Ένα καλοστημένο εμπορικό αφήγημα; Ή μήπως ένα αληθινό συναίσθημα που απλώς βρήκε ημερομηνία στο ημερολόγιο;
Ο μύθος που επιμένει
Η ιστορία της 14ης Φεβρουαρίου χάνεται ανάμεσα σε θρύλους, αγίους και ρωμαϊκές γιορτές. Ένας Άγιος Βαλεντίνος που πάντρευε κρυφά ερωτευμένα ζευγάρια, μια κοινωνία που τιμωρούσε τον έρωτα όταν δεν ταίριαζε στους κανόνες της και ένας μύθος που τελικά επιβίωσε αιώνες μετά, ντυμένος με λουλούδια και σοκολάτες.
Ίσως αυτός να είναι και ο λόγος που η συγκεκριμένη ημέρα διατηρεί ακόμα μια ιδιαίτερη γοητεία. Γιατί πίσω από τα hashtags και τις προσφορές, κρύβεται η διαχρονική ανθρώπινη ανάγκη να αγαπήσει και να αγαπηθεί, ακόμα κι αν αυτό σημαίνει να πάει κόντρα στη λογική, στην καθημερινότητα ή στις συμβάσεις.
Ο μύθος του έρωτα, άλλωστε, δεν ήταν ποτέ ρεαλιστικός. Ήταν πάντα υπερβολικός, λίγο επικίνδυνος και βαθιά ανθρώπινος.
Η αγορά που ξέρει να πουλά συναίσθημα
Δεν μπορούμε όμως να αγνοήσουμε το προφανές: η 14η Φεβρουαρίου είναι μια από τις πιο κερδοφόρες ημερομηνίες του χρόνου. Ανθοπωλεία, ζαχαροπλαστεία, εστιατόρια, ξενοδοχεία, κοσμηματοπωλεία και brands lifestyle συντονίζονται σε έναν κοινό παλμό: αυτόν της κατανάλωσης με άρωμα έρωτα.
Η αγάπη έχει τιμή. Ή τουλάχιστον έτσι μας μαθαίνουν. Όσο πιο ακριβό το δώρο, τόσο μεγαλύτερο το συναίσθημα. Μια εξίσωση που δύσκολα στέκει, αλλά επαναλαμβάνεται πιστά κάθε χρόνο.
Και κάπου εδώ γεννιέται και η κριτική. Είναι ο έρωτας ένα προϊόν; Χρειάζεται απόδειξη; Μπορεί να χωρέσει σε ένα κουτί με φιόγκο;
Η αλήθεια είναι πως η αγορά απλώς εκμεταλλεύεται κάτι που ήδη υπάρχει. Δεν δημιουργεί το συναίσθημα, το στολίζει. Το πρόβλημα δεν είναι τα λουλούδια ή τα δώρα, αλλά η ιδέα ότι χωρίς αυτά, η αγάπη είναι ελλιπής. Ότι αν δεν γιορτάσεις, αν δεν ανεβάσεις, αν δεν αγοράσεις, κάτι χρωστάς.
Ο έρωτας στην εποχή της εικόνας
Σήμερα, η Ημέρα των Ερωτευμένων δεν ζει μόνο στους δρόμους, αλλά κυρίως στις οθόνες μας. Instagram stories με ροδοπέταλα, δείπνα σε τέλειο φωτισμό, captions που υπόσχονται αιώνια αγάπη μέσα σε 150 χαρακτήρες.
Ο έρωτας έγινε εικόνα. Και όπως κάθε εικόνα, μπορεί να φιλτραριστεί.
Πίσω όμως από τις φωτογραφίες, υπάρχει και η σιωπή. Εκείνοι που αγαπούν χωρίς να το φωνάζουν. Εκείνοι που πενθούν έναν έρωτα που χάθηκε. Εκείνοι που είναι μόνοι, όχι από επιλογή αλλά από συγκυρία. Για αυτούς, η 14η Φεβρουαρίου μπορεί να είναι μια δύσκολη ημέρα, μια υπενθύμιση όσων δεν έχουν ή όσων έχασαν.
Και όμως, ο έρωτας δεν είναι πάντα χαρούμενος. Δεν είναι πάντα συμμετρικός. Δεν είναι πάντα Instagrammable. Είναι αληθινός ακριβώς επειδή πονά, μπερδεύει, ανατρέπει.
Αγάπη δεν είναι μόνο το «μαζί»
Ένα από τα μεγαλύτερα ψέματα της 14ης Φεβρουαρίου είναι ότι αφορά μόνο τα ζευγάρια. Σαν να χρειάζεται κάποιος να είναι «δύο» για να δικαιούται τον έρωτα.
Κι όμως, αγάπη είναι και η φιλία που αντέχει στον χρόνο. Είναι η οικογενειακή σχέση που επιβιώνει τις δυσκολίες. Είναι η αγάπη προς τον εαυτό μας, αυτή που συχνά παραμελούμε περισσότερο απ’ όλες.
Ίσως η πιο ώριμη μορφή έρωτα να είναι εκείνη που δεν έχει ανάγκη θεατές. Που δεν χρειάζεται ημερομηνία για να υπάρξει. Που δεν φοβάται τη σιωπή.
Τελικά, τι είναι η 14η Φεβρουαρίου;
Η 14η Φεβρουαρίου είναι λίγο απ’ όλα. Είναι μύθος, γιατί κουβαλά ιστορίες που μας κάνουν να πιστεύουμε σε κάτι μεγαλύτερο από εμάς. Είναι αγορά, γιατί ζούμε σε έναν κόσμο που ξέρει να εμπορευματοποιεί ακόμα και το πιο αγνό συναίσθημα. Αλλά είναι και αληθινό συναίσθημα όταν το επιτρέπουμε να είναι.
Δεν φταίει η ημέρα για τις προσδοκίες που της φορτώνουμε. Ούτε για τις απογοητεύσεις που νιώθουμε. Η αγάπη δεν αποδεικνύεται με ημερολόγια, αλλά με παρουσία. Με το «είμαι εδώ» στις δύσκολες μέρες, όχι μόνο στις γιορτινές.
Ίσως λοιπόν η 14η Φεβρουαρίου να είναι απλώς μια αφορμή. Να πούμε όσα ξεχνάμε. Να αγκαλιάσουμε λίγο πιο σφιχτά. Να θυμηθούμε ότι, παρά τον κυνισμό της εποχής, ο έρωτας εξακολουθεί να υπάρχει.
Και αν τελικά διαλέξουμε να μην την γιορτάσουμε κι αυτό μια επιλογή είναι. Γιατί η αγάπη, όταν είναι αληθινή, δεν ζητά επιβεβαίωση. Υπάρχει. Κάθε μέρα.